پروسه تولید نشاء برنج

۱۳۹۴/۱۲/۲۲ 0 کد خبر : 155
دسته : بانک نشاء

در زمان فراغت از تولید و فصول گرم و خشک اقدام به تهیه و جمع آوری خاک میشود.خاکهای مختلف با بافت متفاوت را پس از خشک کردن توسط کراشر خرد و سرند میکنند.خاکهای مختلف را به طور جداگانه در سالن خاک ذخیره ونگهداری میشود تا در زمان لازم و بر اساس نوع خاک مورد نیاز دو یا چند خاک مختلف را توسط کراشر میکس و سرند کنند و مورد استفاده قرار دهند. از جمله خاکهای مورد تهیه میتوان به خاک رس : جهت تامین ذخیره آبی خاک-ماسه ، خاکبرگ ’ خاک اره : جهت تهویه و افزایش ریشه زاییی- کود دامی پوسیده : جهت افزایش مواد غذایی خاک اشاره کرد.ضمنا بهتراست پی اچ خاک آماده شده بوسیله محلولهای آب آهک یا سولفور به حدود ۷ یعنی حالت پی اچ خنثی تبدیل شود.

بذربرنج (شلتوک) پس از تحویل از کشاورزان ابتدا بروی باسکول برده و وزن میشود.بذرتحویلی به ازای هر سینی ۳۰۰ گرم میباشد که حدود ۲۰۰گرم آن جهت بذرریزی و۱۰۰گرم آن به عنوان بذور پرت (پوک-باقوه نامیه پایین-ذرات کاه وکلش) و  به عنوان ذخیره استراتژیک برای مواقعی که به دلایل مختلف (سرما- گرما- قطعی برق و…)موجب از بین رفتن تمامی یا بخشی از بذور جوانه دار شده یا سینی های پرشده میگردد.لازم به ذکر است بذور مازاد بعنوان بخشی از درآمد بانک بحساب می آید.

سپس بذور توسط دستگاه ریشک زن غربال و ریشکزنی میشوند.ریشکزنی دوباره موجب خذف درصد بیشتری از ریشکها و بذور معیوب وبذر علفهای هرز و سایر ناخالصیها میگردد.

بذور غربال شده در داخل گونیهای پارچه ای ۱۰کیلوگرمی با درب زیپدار ریخته وبه سالن بذر منتقل میشوند.

در سالن بذر ابتدا گونیها  در داخل وان یا حوضچه آب خالص به مدت ۱۲ ساعت خیسانده شده تا بذوربا جذب آب کافی مستعد جوانه زنی گردند.

سپس گونیهای بذر به مدت ۲۴ ساعت به داخل ژرمیناتور انتقال می یابند.پس از آبگیری دستگاه ابتدا مواد ضدعفونی کننده وارد محفظه دستگاه میشود.آنگاه درجه حرارت دستگاه بر روی ۳۰درجه تنظیم و دستگاه روشن میگردد.ترکیب مداوم آب گرم با هوا در طول این مدت، بذور غرقاب در آب را آبستن نموده وبه دلیل کاهش مصرف انرژی و افزایش راندمان جوانه زنی توسط ژرمیناتور مرحله نهایی جوانه زنی در داخل تاریکخانه انجام میشود.

گونیهای بذر در تاریکخانه به مدت ۲۴ ساعت در دمای ۳۰ درجه و رطوبت اشباع قرار میگیرند.پس ازاین زمان تقریبا ۱۰۰درصد بذور جوانه دار شده اند.باید توجه داشت طول جوانه ها از ۵ میلیمتر تجاوز ننماید زیرا مانع از بذرریزی یکنواخت میشود.

بذور جوانه دار شده به وسیله خشک کن دوار ویا به مدت ۵ تا ۸ ساعت در سایه پهن شده و خشک میگردند تا از به هم چسبیده شدن بذور در زمان بذر ریزی جلوگیری گردد.

دستگاه سیدر وظیفه پرکردن سینی های نشاء را بر عهده دارد.اساس این دستگاه یک نوار نقاله با قابلیت کنترل سرعت میباشد.در مسیر حرکت سینی بروی نوار نقاله دو مخزن خاک ویک مخزن بذر به همراه یک دوش آب قابل کالیبره  وچند عدد برس دوار تعبیه شده است.مخزنهای خاک به دلیل زود تخلیه شدن توسط دستگاه الواتور(بالابرنده خاک)شارژ میشوند.سینی نشاء پس از قرار گرفتن بروی نوار نقاله ابتدا توسط مخزن خاک اول به ارتفاع یک سانتیمتر پر شده پس از آبپاشی توسط مخزن بذر به طور یکنواخت  بذر پاشی میگردند.سپس با یک لایه نازک خاک پوششی پرمیگردند ودر نهایت پس از تمیز شدن با برس  انتهایی از دستگاه خارج و آماده ورود به تاریکخانه میشوند.

بسته به تعداد سینی پر شده ازتاریکخانه هایی با ظرفیت کم یا زیاد استفاده میشود.سینی ها در دسته های ۳۰ تا ۴۰ تایی بروی هم قرار میگیرند.وپس از مدت ۴۸ ساعت در دمای ۳۰ درجه وبخار آب اشباع نمو اولیه ساقه چه ها ظاهر میگردد.باید توجه داشت ارتفاع ساقه چه ها از یک سانتیمتر تجاوز نکند زیرا موجب رشد افقی و دفرمه شدن نشاء ها در داخل سینی میشود.

در این زمان می توان سینی های نشاء را به داخل گلخانه(خزانه انتظار)منتقل نمود.ابعاد و نوع سازه خزانه های انتظار را می توان باتوجه به نیاز وتعداد سینی تولیدی انتخاب نمود.برای تولید انبوه در سطح محدود لازم است از گلخانه هایی با ارتفاع بیش از ۳متر وابعاد حدود ۵۰۰ متر مربع با سیستم چیدمان طبقاتی و تهویه-روشنایی و آبیاری خودکار استفاده نمود.

آبیاری سینی های نشاء در چند روز اول باید حتما با سیستم مه پاش صورت گیرد تا از جابجایی بذرها در داخل سینی جلوگیری  شود.از محدودیتهای سیستم چیدمان طبقاتی خاکشویی طبقات فوقانی است که با پوشاندن سوراخ کف سینی ها بوسیله روزنامه قابل برطرف شدن است.ایجاد سیستم آبیاری میست(مه پاش)در گلخانه از مطلوب ترین روشهای آبیاری است.زیرا علاوه بر صرفه جویی در مصرف آب و نیروی کار به کاهش دمای فضای داخل گلخانه در روزهای گرم کمک میکند.

مطلوب آن است زمانیکه ارتفاع نشاها به حدود ۱۰ تا ۱۵ سانتیمتر رسید به مشتری تحویل داده شود تا ضمن اینکه نشاها با محیط رشد اصلی تطبیق می یابند موجب رشد یکنواخت و بدون پستی وبلندی در سطح سینی ها گردد.علاوه بر آن قابلیت تولید بیشتری در سطح موجود برای فصل جاری فراهم می گردد.

جهت انتقال سینی ها به داخل تاریکخانه و از تاریکخانه به گلخانه واز گلخانه به داخل وسیله نقلیه نیاز به تجهیزات حمل و نقل ویژه ای است تا علاوه بر جابجایی آسان تعداد بیشتری از سینی ها به نیروی انسانی  کمتری نیاز باشد.

روش چیدن سینی ها در داخل وسیله نقلیه باید به روشی درنظر گرفته شود تا ضمن بارگیری تعداد بیشتری از سینی ها از صدمه دیدن و دفرمه شدن نشاها جلوگیری بعمل آید.استفاده از قفس در پشت وسیله نقلیه موجب محدودیت در تعداد سینی های بارگیری شده میگردد.

مطلوب است پس از بازگشت سینی ها از مزرعه و قبل از استفاده مجدد’سینی ها توسط دستگاه سینی شور خوب شسته شوند ودرمرحله آخر آبکشی از قارچکشها ویا سایر مواد ضدعفونی کننده استفاده شود.تا علاوه بر حذف گل ولای از ورود انواع قارچها و نماتدها و رابها و… به داخل تاریکخانه ها و گلخانه ها جلوگیری گردد.

برنامه افزایش تولید و بهره وری:

از آنجایی که زمان تولید ومصرف نشاء برنج در گیلان در فاصله زمانی کوتاه چند ماهه ابتدای سال میباشد لذا برنامه ریزی جهت تولید باید بسیار دقیق و حساب شده باشد. در زیر به چند تجربه و دستاوردی که از صاحبان تجربه در سایر استانها و در طی تولید آزمایشی سال زراعی ۱۳۹۰ در بانک نشاء درگاه کسب شده اشاره میگردد:

۱-تهیه و آماده سازی مواد پرمصرف مانند خاک و بذر غربالشده وحتی سینی نشاء به اندازه پیشبینی تولد باید در زمان فراغت از تولید انجام گیرد.

۲- زمان تولید نشاء را باید به سه دوره زمانی: پیش تولید – ابتدای فروردین تا اواسط اردیبهشت ماه (مزارع شهرستانهای شرق گیلان)-میان تولید – اواسط اردیبهشت تا اواسط خردادماه (اغلب مزارع استان) وپس تولید – اواسط خرداد تا اواسط تیرماه ( مزارع شهرستانهای جنوب استان و دیگر مزارع دیر نشاء استان ومزارع کشت دوم استانهای مجاور) تقسیم کرد.هرچند پس از آغاز تولید در بانک نشاء مرز زمانی بین تقسیم بندی فوق وجود ندارد اما برنامه ریزی برای تهیه و ذخیره مواد مصرفی و بازاریابی برای مناطق دوردست از اهمیت خاصی برخوردار است.

۳- مدیریت تولید شامل تعیین مقدار بذری که در هر روز خیسانده میشود-مدت زمان جوانه دار کردن-تنظیم دمای دستگاه ها-دقت در مقدار وکیفیت بذر ریزی – زمان ورود سینیها به داخل گلخانه – زمان مناسب تحویل به خریدار- تین طول مدت وزمان تهویه و آبیاری وتمامی روشهایی که موجب افزایش بهره وری و کاهش محصول پرت میشود.

فرستادن دیدگاه »